Izložba Stasis Tijane Kojić, deo je šireg, novog ciklusa radova pod nazivom Sub limes, a predstavlja nastavak višegodinjeg istraživanja odnosa slike i prostora i istovremeno kontrapunkt prethodnom ciklusu radaova pod nazivom Skepsis. Nasuprot sumnji kao stanju, osećanju i mogućem ambijentu savremenosti, Stasis se okreće pojavama i idejama koje zbog svoje mitske, aksiomatske ili ikonične prirode prividno ostaju izvan domašaja sumnje.
Polazeći od mitske strukture, izložbena postavka ne preuzima mit kao pripovedanje ili narativni osnov, već kao unapred poznat sistem odnosa, uzroka i posledica, čiji je tok moguće zaustaviti u jednoj tački. Motiv jata labudova, zastupljen na izlobi, više nije samo znak silaska božanstva među smrtnike; položaj njihovih tela sugeriše i mogućnost pada ili osujećene emanacije.
U trenutku ovakve suspenzije, poznati sled događaja prestaje da biva izvestan, a ono što izgleda kao utvrđeni poredak otvara se prema različitim mogućim ishodima.
U tako uspostavljenom prostoru neodređenosti pojavljuje se motiv vanitas-a. Predstava prolaznosti, motiv labuda, pozajmljena u slobodnom citatu sa slike Jana Veniksa, prenosi se sa čoveka i njegove izvesne konačnosti na ono što se smatra trajnim, uzvišenim i nedodirljivim. Mogućnost pada istovremeno postaje i mogućnost prekida poznatog poretka, dok se slikovni sadržaj organizuje oko znakova događaja čiji konačni ishod ostaje neizvestan.
Stasis označava trenutak u kojem suprotstavljene sile privremeno ostaju u ravnoteži, ali i neizvesnost onoga što dolazi posle nje. Suspenzija može biti samo zastoj nakon kog će istorija (po logici mita) nastaviti svojim tokom, a može nastupiti i vakuum istorije, prekid poznate putanje spram koje nastavak više nije moguće predvideti. Otuda se pitanje, koje se izložbenom postavkom otvara, pomera sa samog ishoda na naš odnos prema njegovoj neizvesnosti: da li isčekujemo ponovno uspostavljanje poznatog poretka ili smo spremni da prihvatimo mogućnost njegovog prekida?
Radovi, izvedeni sintezom grafičkih, slikarskih i crtačkih postupaka na aluminijumskoj podlozi formiraju celinu između monumentalne slike fragmentarne strukture i artikulisanog ambijenta. Napuštanjem narativnosti, pojedinačne predstave postaju elementi prostorra u kojem se susreću mitsko i prolaznost, postojanost i mogućnost njenog narušavanja.
Stasis je, iz tih razloga, mesto neodređenosti, odnosno, trenutak u kojem je događaj započet, ali njegov ishod nije još izvestan.
Tekst Tijana Kojić
Fotografije Nikša Širac
